Europejski Dzień Przeciwko Dyskryminacji Osób z Niepełnosprawnościami

Został zapoczątkowany na początku lat 90. XX wieku (1992 r.) przez organizacje osób z niepełnosprawnościami, wywodzące się z europejskiego i międzynarodowego ruchu na rzecz niezależnego życia (Independent Living Movement).

Pierwsze obchody miały charakter oddolnych protestów społecznych, szczególnie silnych w Niemczech i Francji (hasło: „Rendez‑vous de la Dignité” – Spotkanie z godnością). Celem było zwrócenie uwagi władz na fakt, że osoby z niepełnosprawnościami są systemowo wykluczane z życia społecznego mimo formalnych deklaracji równości.

Od 1992 roku dzień ten stał się europejskim symbolem sprzeciwu wobec dyskryminacji, segregacji instytucjonalnej i barier, zarówno architektonicznych, jak i społecznych.

Cele Europejskiego Dnia to:

• sprzeciw wobec wszelkich form dyskryminacji osób z niepełnosprawnościami,
• promowanie równości praw i godności,
• wymaganie realnego wdrażania praw, a nie tylko deklaracji,
• upowszechnianie idei niezależnego życia, dostępności i włączenia społecznego,
• oddanie głosu samym osobom z niepełnosprawnościami – „Nic o nas bez nas”.

Dzień ten ma charakter aktywistyczny, a nie wyłącznie symboliczny – odbywają się protesty, marsze, debaty, kampanie społeczne i działania rzecznicze.

Znaczenie tego dnia dotyczy całego społeczeństwa, ponieważ:

• niepełnosprawność może dotknąć każdego na dowolnym etapie życia,
• dostępność (windy, napisy, transport, technologie) poprawia jakość życia wszystkich,
• integracja wzmacnia spójność społeczną, solidarność i demokrację,
• społeczeństwo włączające jest bardziej odporne i sprawiedliwe.

Europejski Dzień Protestu przypomina, że wykluczenie osób z niepełnosprawnościami zubaża całe społeczeństwo – społecznie, ekonomicznie i kulturowo.

Dzień ten bezpośrednio powiązany z Konwencją ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami (CRPD), przyjętą 13 grudnia 2006 r.

Konwencja:

• uznaje osoby z niepełnosprawnościami za pełnoprawnych obywateli i podmiot praw człowieka,
• definiuje niepełnosprawność jako rezultat barier społecznych, a nie „deficyt jednostki”,
• zobowiązuje państwa do zapewnienia dostępności, niezależnego życia, edukacji włączającej i udziału w życiu publicznym.

Obchody 5 maja są formą społecznej kontroli wdrażania Konwencji i przypomnieniem, że ratyfikacja dokumentu musi oznaczać realne zmiany w praktyce.

Przydatne strony dotyczące włączenia społecznego osób z niepełnosprawnościami

• Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami
• Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych